بخش اول - فصل دوم

 تركيبات متصل غير قرينه


قبلاً گفتيم كه در تركيب دو دانگ اگر دو دانگ مورد نظر هم‌فاصله و ايست آنها مشترك باشد آنها را قرينه و در غير اين صورت غير قرينه مي‌گوييم. دانگهايي كه در اين بخش مطرح مي‌شوند قبلاً در فصل اول معرفي شده و با سرايش آنها آشنا شده‌ايد، بنابراين در اين فصل تنها به تركيب‌هاي جديد و غير قرينه مي‌پردازيم. اما از آنجايي كه دانگ “اصفهان قديم“ همان دانگ “درآمد همايون“ است با اين تفاوت كه نت آغاز آن “بكار“ است (اين نكته در جلد اول: مباني نظري موسيقي توضيح داده شده است)، در درس اول با اين دانگ آشنا خواهيم شد.

 


درس اول:

 تركيب دانگهاي “اصفهان قديم + نوا“ (آواز بيات اصفهان قديم) دانگ “اصفهان قديم“ شكل زير الگوي فواصل و نت ايست دانگ اصفهان قديم را نمايش مي‌دهد. ملاحظه مي‌كنيد كه از حيث فواصل و نت ايست هيچ فرقي با دانگ درآمد همايون نداشته و تنها فرق آنها اين است كه دانگ اخير با يك نت “كرن“ آغاز مي‌شود. دانگ اصفهان قديم را تقليد صوت كنيد:

 

 ملودي راهنما:

 دانگ پايين‌رونده و بالارونده:

 تمرينات جاذبه:

 تمرين اول جاذبه(متصل):

تمرين دوم جاذبه (منفصل): 

 تمرين سوم جاذبه(ضربي):

 تمرينات متصل دانگ “اصفهان قديم “

 تركيب دانگهاي “اصفهان قديم + نوا“(آواز بيات اصفهان قديم)

 در شكل زير دو دانگ غير هم‌فاصلة “اصفهان قديم“ و “نوا“ يك تركيب متصل غير قرينه را تشكيل داده‌اند كه اين تركيب مقام اصلي درآمد اصفهان و مخالف سه‌گاه مي‌باشد، آن را تقليد صوت كنيد:

 تركيب پايين‌‌رونده و بالارونده بيات اصفهان قديم(و مخالف سه‌گاه):

 تمرينات جاذبه:

تمرين اول جاذبه(متصل):

 تمرين دوم جاذبه (منفصل):

 تمرين سوم جاذبه(ضربي):

تمرین  متصل برای ترکیب دو دانگ " اصفهان قدیم + نوا  " (آواز بیات اصفهان قدیم )


تمرین متصل گام وار برای ترکیب  دو دانگ " اصفهان قدیم + نوا  " (آواز بیات اصفهان قدیم )

 خواندن ملودي به صورت‌هاي ديگر:

ملودي تمرينات متصل دانگها و تركيبات دو دانگ را به صورتهاي برودري ، دوتايي، سه‌تايي و چهارتايي به بالا و پايين بازخواني نمائيد.

 خواندنِ گام به صورت‌هاي ديگر

 اكنون گامِ اصفهانِ قديم را به صورت‌هاي “ تكي” ، “دوتايي به بالا و پايين”، “دوتايي به پايين و بالا” ، “برودري به بالا و پايين” ، “برودري به پايين و بالا ” ، “سه‌تايي به بالا و پايين” و “سه‌تايي به پايين و بالا” ابتدا بدونِ نغمه (پارلاتي) و سپس با نغمه (كانتاتي) بخوانيد

 

گامِ اصفهانِ قديم

ملودي هاي زير را بسرائيد:

 اكنون كه با سرايش تركيب دو دانگ “ اصفهانِ قديم + نوا ” آشنا شده‌ايد، براي آزمايش تواناييِ خود، چهار ملوديِ زير را بسرائيد:


 



 

درس دوم:

تركيب دو دانگ “عراق افشاري + داد ماهور“ ( آواز بيات ترك ) در شكل زير تركيب دو دانگ فوق را كه اساس مقام درآمد بيات ترك را تشكيل مي‌دهد ملاحظه مي‌كنيد. آن را تقليد صوت كنيد:

تركيب پايين‌رونده و بالاروندة آواز بيات ترك:
 

تمرينات جاذبه:

 تمرين اول جاذبه(متصل):
 

 تمرين دوم جاذبه(منفصل):
 

 تمرين سوم جاذبه(ضربي):
 


تمرين متصل گام واربراي تركيب دو دانگ “عراق افشاري + داد ماهور“ ( آواز بيات ترك )
 

خواندن ملودي به صورت‌هاي ديگر:

ملودي تمرينات متصل دانگها و تركيبات دو دانگ را به صورتهاي برودري ، دوتايي، سه‌تايي و چهارتايي به بالا و پايين بازخواني نمائيد. ملوديهاي زير را بسرائيد:

 

 خواندنِ گام به صورت‌هاي ديگر

 اكنون گامِ بياتِ ترك را به صورت‌هاي “ تكي” ، “دوتايي به بالا و پايين”، “دوتايي به پايين و بالا” ، “برودري به بالا و پايين” ، “برودري به پايين و بالا ” ، “سه‌تايي به بالا و پايين” و “سه‌تايي به پايين و بالا” ابتدا بدونِ نغمه (پارلاتي) و سپس با نغمه (كانتاتي) بخوانيد.

 

فصل ادامه دارد......