فصل چهارم

 ديرندهاي فرعي (قسمتِ اول) (“سه بر دو” و “شش بر چهار”)

  سه بر دو در بخش نظري با ديرندهاي فرعي مانند “سه بر دو”، “شش بر چهار” و .... آشنا شديم. در اين فصل با اجراي عمليِ “سه بر دو” و“شش بر چهار” كه از متداول‌ترين ديرندهاي فرعي هستند آشنا مي‌شويم. فرض كنيد ديرند هر ضرب يك سياه باشد و مانند شكل زير به جاي هر ضرب از “سه بر دو” استفاده كنيم:

 چون در ريتم فوق هر ضرب به سه قسمت مساوي تقسيم شده است، اجراي آن، ريتمِ تركيبي را در ذهن شنونده القاء مي‌كند و مي‌توان آن را به صورت زير نيز نوشت (البته به اين شرط كه ديرند سياه در ميزان 4/2با ديرند سياه نقطه‌دار در ميزان8/6 برابر باشد):

 اما بايد توجه داشت كه معمولاً از“ سه بر دو” زماني استفاده مي‌شود ك در ميزان ساده هستيم و به طور موقتي ضرب و يا اجزاي ضرب، حالت تركيبي (سه‌تايي) پيدا مي‌كنند. براي مثال در شكل زير يك نمونه از استفاده از “سه بر دو” را در يك قطعه 4/2ملاحظه مي‌كنيد:

 در نمونة قبل، در ضرب اول ميزانِ دوم “سه بر دو ” به‌كار رفته است. براي اجرايِ صحيحِ “سه بر دو” بهتر است در ضرب مورد نظر تصور كنيم كه در ميزان تركيبي هستيم (در اين‌جا ) و در حالي كه سرعت هر ضرب ثابت مي‌باشد در ذهن خود ميزان تركيبي را تصور كنيم. اجراي تمرين زير با روش فوق براي انجام آسان‌تر تمرينات بعدي و آشنايي با طرز اجراي “سه بر دو” مفيد است:

 در تمرين فوق و نيز در تمرين زير هنگام رسيدن به ميزان دوم و چهارم تصور كنيد كه با ضرب ثابت، در ميزان تركيبي هستيد. براي اجراي تمرين زير توجه داشته باشيد كه سرعت ضرب حتماً ثابت باشد. براي اين كار در صورت لزوم از مترونم استفاده نمائيد.

تمرین 22


 
شش بر چهار

 در تمرين‌هاي بعدي با طرز اجراي “شش بر چهار” آشنا مي‌شويم. در بخش نظري دانستيم كه “ شش بر چهار” يعني اجراي شش نتِ مساوي در زمان چهار نتِ هم شكلِ آنها:
 

 درميزان دوم از تمرين 22 “ شش بر چهار” به كار رفته است. در اين جا نيز مانند “سه بر دو” بايد در ذهن خود به ميزان تركيبي فكر كنيم و براي هر نيم‌ضرب، سه نتِ مساوي اجرا كنيم در حالي كه سرعت ضرب با ميزانهاي قبلي و بعدي يكسان باشد:
 

“شش بر چهار” با فيگورهاي ريتميك مختلفي مي‌تواند وجود داشته باشد. در شكل زير با چند نمونه از اين فيگورها آشنا مي‌شويد:
 


فصل ادامه دارد......