|
فصل دوم ميزانهاي ساده، وزن‌خوانيِ افقي (به‌شيوة سازهاي كششي) در اين فصل با كسب مهارتهاي قبلي در وزن‌خواني، تمرينات را به شيوه‌اي جديد و حرفه‌اي‌تر انجام مي‌دهيم. در اين شيوه به‌جاي نت‌هاي اصلي (كه قبلاً آنها را با صداي بلند اجرا مي‌كرديم) از نام نت دو استفاده مي‌كنيم، مانند شكل زير:
و به‌جاي هجاهايي كه زمانشان را به هجاي قبلي مي‌دادند و آنها را با صداي آهسته اجرا مي‌كرديم، از هجاي اُ ( ادامة صداي دو ) استفاده مي‌كنيم. براي مثال فيگور ريتميك شمارة 2 به صورت زير اجرا مي‌شود:
و يا فيگور ريتميك شمارة 6 در شيوة جديد به صورت زير اجرا مي‌شود:
در اين شيوه چون صداي نت‌ها به اندازة ديرند نمايش داده شده كشيده و شنيده مي‌شود مي‌توان آن را به شيوة سازهاي كششي (مانند كمانچه يا ني) ناميد و چون هجاهاي غير اصلي را كه در شيوة قبلي در زير يكديگر به صورت عمودي مي‌نوشتيم، اكنون در امتداد هجاهاي اصلي و به صورت افقي نوشته مي‌شود، آن را وزن‌خوانيِ افقي مي‌ناميم. مي‌توان در ابتداي كار هجاهاي غير اصلي ( اُ ) را به‌صورت قاطع ادا نمود، اما لازم است به‌تدريج و پس از كسب مهارت لازم آنها را نرم‌تر و به‌صورت لگاتو اجرا نمود و حتي در بهترين حالت آنها را فقط در ذهن شنيده و ديرندشان را به نت اصلي وصل نموده و آن را همچون يك نت طولاني اجرا نمائيم. اكنون با توجه به موارد فوق و با استفاده از نمونه‌هاي صوتي موجود در لوح فشرده تمرينات زير را انجام دهيد.
در تمرين 17 با كاربرد خط اتحاد آشنا مي‌شويم. همان‌طور كه در ميزان اول مشاهده مي‌كنيم نت دوم و سوم با خط اتحاد با هم متحد شده‌اند و بنابراين يك نت محسوب شده و ديرند آنها با هم جمع مي‌شود. پس ديرند نت دوم، سياه است ولي برخلاف تمرينات قبلي از سر ضرب و همزمان با فرود آغاز نمي‌شود، بلكه همزمان با خيز آغاز شده و در حالي كه صداي آن ادامه دارد پاي ضرب دوم ( فرود) بر زمين مي‌خورد و در اصطلاح موسيقي يك سنكوپ به وجود مي‌آيد كه قبلاً در بخش نظري با تعريف آن آشنا شديم. در ميزان دومِ اين تمرين نيز چنين سنكوپي وجود دارد:
در تمرين 18 هم در ميزانهاي اول تا سوم سنكوپ وجود دارد كه اجراي صحيح آنها احتياج به دقت بيشتري دارد:
در ميزانِ اول تمرين 19 ، ديرند نت‌هاي سياه و چنگ با خط اتحاد با هم جمع شده است. يعني نت اول به اندازة مجموع يك سياه و يك چنگ به طول مي‌انجامد و اين يعني سياه نقطه‌دار. در ميزان سوم صورت ديگري از طرز نگارش ميزان اول را ملاحظه مي‌كنيد. يعني اجراي ميزان اول و دوم عيناً نظير يكديگر است و تنها طرز نگارش آنها متفاوت است:
در تمريناتي كه تاكنون ارائه شد واحد هر ضرب يك سياه بود و ديرند هر يك از هجاهايي كه در وزن‌خواني عمودي به كار مي‌برديم برابر با يك دولاچنگ، يعني 4/1ضرب بود. اما اگر واحد ضرب تغيير كند همچنان ديرند هر يك از هجاها4/1 ضرب خواهد بود. براي مثال اگر ديرند هر ضرب يك سفيد باشد، ديرند هر يك از هجاهاي مذكور برابر با يك نت چنگ خواهد بود. در شكل زير چند فيگور ريتميك درميزان و طرز نگارش آن به روش عمودي آورده شده است:
اكنون تمرينات 36 تا 43 را كه از تركيب‌هاي هشت فيگور ريتميكِ مختلف براي ديرندِ سفيد به‌وجود
آمده، هم به صورت عمودي و هم افقي وزن‌خواني كنيد. پيش از انجام تمرينات بهتر است ابتدا هر يك از هشت فيگور را كه در زير آمده است به طور مجزا تمرين نمائيد:
اكنون فرض كنيد بخواهيم ريتم زير را اجرا كنيم:
چون در نمونة فوق واحد هر ضرب سياه است، ديرند به‌كار رفته در آن سهلاچنگ مي‌باشد و با شيوه‌اي كه تاكنون با آن آشنا شده‌ايم نمي‌توان ريتم فوق را وزن‌خواني نمود. براي اين كار لازم است با تمرين بتوانيم هشت فيگور ريتميك پيشين را (به جز فيگورهاي 4 و 5) در “نصفِ پا” اجرا كنيم. براي اين كار فيگورهاي زير را طوري وزن‌خواني نمائيد كه هر يك از آنها در نيمضرب اول (از لحظة فرود تا خيز) اجرا شوند و سپس همان فيگور را در نيمضرب دوم ( از لحظة خيز تا لحظة فرود) نيز اجرا كنيد. پس هر ضرب، همچنان سياه است و هر يك از فيگورها در زمان يك چنگ اجرا مي‌شوند:
با توجه به توضيحات فوق
تمرينات زير را به روش افقي وزن‌خواني كنيد.
تمرين 60، سكوت‌گذاري:
براي ايجاد مهارتِ بيشتر در وزن‌خواني مي‌توانيم با سكوت‌گذاري روي هر تمرين، تمريني جديد را به انتخاب خود خلق كنيم. به عنوان مثال در زير، تمرين شمارة 11 از اين فصل را سكوت‌گذاري كرده‌ايم و شما خود مي‌توانيد در كلية تمرين‌هاي فصل‌هاي بعد نيز، در ميزانهاي مختلف اين عمل را تكرار نماييد.
فصل ادامه دارد...... |
